وصیت و وصیت کننده
وصیت عقدی اسـت که به موجـب آن موصـی (وصـیت کننده) نسبت به اموال یا دارایـی خود بـرای شخـص یا اشخاصی پس از مرگ خود تعیین تکلیف می نماید.
بنابراین هر شخص می تواند تنها نسبت به یک سـوم کل ماترک خود وصیت نماید وصیت نسبت به مازاد بر یک سوم نیاز به اجازه کلیه وراث موجود در زمان فوت دارد.
چند نکته در زمینه وصیت: 1- حمل می تـواند از وصیت برخـوردار باشد به این معنی که مطابق ماده 957 قانـون مدنی « حمل از حقوق مدنی متمتع می گردد مشـروط بر ایـنکه زنده متولد شود» بنابراین صدف مـوجود بـودن و زنده متولد شدن کافی است برای اینکه وصیت اعمال شود. .
2- طبق ماده 869 قانون مدنی: حقوق و دیونی که قبل از تقسیم ارث باید از ترکه برداشته شود عبارتند از:1 - قیمت کفن و هزینه دفن 2- دیون واجبات مالی متوفی 3- وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثـه و مـازاد بر ثـلث با اجازه وراث.

3- محروم نمودن ورثه از ارث ( از ارث محروم کردن): طبق ماده 837 قانون مدنی، « اگر کسی به موجب وصیت یک یا چند نفر از ورثه خود را از ارث محروم کند وصیت مزبور نافذ نیست» بنابراین این جمله عامیانه (از ارث محروم کردن) مبنای قانونی و حقوقی ندارد

سوالات متداول وصیت

در جه صورتی تملیک به موجب وصیت محقق می شود؟
قبول موصی له پس از فوت موصی شرط است.
چنانچه شخصی ثلث اموال خود را برای خواهرش وصیت کرده باشد آیا تملیک محقق می شود؟
تملیک پس از فوت موصی با قبول موصی له محقق می شود.
هرگاه وصیتی برای فقرا شود، قبول آن چگونه است؟
قبول، شرط نیست.
اگر وصیت بر امور عام المنفعه باشد، قبول با چه کسی است؟
قبول لازم نیست.
فردی در زمان حیات خود ، وصیت نموده که خانه پلاک شماره ......... متعلق به وی به مالکیت شخصی درآید. موصی قبل از موصی له فوت نموده است. موصی له نیز قبل از قبول یا رد وصیت، مرده است. آیا حق قبول یا رد به وراث منتقل می شود یا خیر؟
بله، حق قبول یا رد به وراث موصی له منتقل می شود.
شخصی ثلث از اموال خود را برای دانشگاه، وصیت می نماید و پس از وصیت، مجنون می گردد. وصیت او دارای چه حکمی می باشد؟
وصیت او صحیح است.
اگر بعد از انشای وصیت تملیکی، موصی، محجور شود، وصیت چه وضعی دارد؟
وصیت صحیح است.
محروم کردن وارث از ارث چه حکمی دارد؟
اگر قبل از فوت خود، محرومیت وارث را اعلام کرده باشد، معتبر است.
موصی تا چه زمانی می تواند از وصیت رجوع نماید؟
هر زمان بخواهد می تواند رجوع نماید.
وصیت به مال غیر چه حکمی دارد؟
مطلقاً باطل است.
کسی در زمان حیات پدرش، ربع از سهم الارث خود از مال او را وصیت می کند. این وصیت چه حکمی دارد؟
باطل است.
شخصی تمام دارایی خود را به نفع زوجه اش که تنها وارث او هم هست، وصیت نموده است. همچنین زوجه تمام دارایی خود را به نفع زوج، وصیت کرده است. وضعیت وصیت به چه صورت است؟
موصی له خود ، تنها وارث است؛ لذا تنفیذ وصیت زاید بر ثلث منتفی است. بنابراین زوجه به عنوان موصی له و در چارچوب وصیت، تمام اموال زوج را تملک کرده و دیگر چیزی باقی نمی ماند تا به او به ارث برسد. دلیل این امر آن است که وصیت ، مقدم بر ارث است.
شخصی نسبت به باغی که تصور می کرده مالک آن است وصیت نموده پس از فوت او معلوم شده که باغ متعلق به دیگری است. وصیت از لحاظ حقوقی چه وضعی دارد؟
وصیت باطل است.
وصیت شخص بلا وارث چگونه است؟
کاملاً صحیح است.
هرگاه شخصی در مرض متصل به موت، اراده انشایی خود را دایر بر تملیکات رایگان از اموال خود به اشخاص دیگر، ابراز نموده و این اراده را اجرا هم بنماید، کدام یک از گزینه های ذیل از نظر موازین حاکم بر حقوق مدنی ایران درست است؟
موارد مزبور در حکم تصرفات حال حیات بوده و از اصل مال محسوب می شود.
اگر وصی بر طبق وصایای موصی رفتار نکند تکلیف چیست؟
خود به خود عزل شده محسوب است و مسؤول خسارات وارده است.
در چه شرایطی صغیر را می توان وصی قرار داد؟
می توان به اتفاق کبیر، وصی قرار داد. در این صورت صغیر تا بلوغ و رشد، حق دخالت در اجرای وصایای موصی را نخواهد داشت.
در صورتی که چند تن به اجتماع، وصی بر ثلث باشند و یکی از آنان فوت کند، این حادثه چه اثری بر وصایت دارد؟
وصایت از بین نمی رود و به جای وصی متوفی، امینی به جمع باقی مانده اضافه می شود.
وضعیت سقط جنین در وصیت چگونه است؟
در صورتی که عمداً سق شود وصیت صحیح است.
گر موصی له، حمل باشد و در اثر جرمی سقط شود، تکلیف موصی به چیست؟
موصی به ، به ورثه او می رسد.
در وصیت تملیکی، موصی له در چه زمانی باید اهلیت تملک داشته باشد؟
در زمان انشای وصیت و زمان فوت موصی و زمان قبول وصیت پس از فوت موصی.
در وصیت تملیکی، موصی له در چه زمانی باید اهلیت تملک داشته باشد؟
در زمان انشای وصیت و زمان فوت موصی و زمان قبول وصیت پس از فوت موصی.
اگر موصی، یک دستگاه اتومبیل کلی را به سود دیگری وصیت کند، انتخاب اتومبیل به چه صورتی است؟
با ورثه است، مگر اینکه در وصیت به گونهای دیگر مقرر شده باشد.
اگر شخصی وصیت کند که ثلث اموال او بعد از فوتش متعلق به برادر و خواهرش باشد ، وصیت او چگونه محاسبه می شود؟
ثلث به اعتبار دارایی موصی در زمان فوت او محاسبه می گردد.
ملاک تعیین ثلث اموال متوفی چه زمانی است؟
زمان فوت موصی.
در وصیت تملیکی اهلیت موصی له در چه زمانی شرط است؟
اهلیت موصی له در زمان قبول وصیت شرط می باشد. زیرا در این زمان است که مال به ملکیت موصی له وارد می شود و او با قبول در مال خود تصرف می کند.
مردی باغی را به نفع همسر خود مورد وصیت قرار داده اما قبل از فوت دچار جنون می شود. وصیت و اعتبار آن به چه صورت است؟
موصی باید در زمان انشاء وصیت اهلیت داشته باشد زیرا در این لحظه است که نسبت به تملیک مال خود تصمیم می گیرد. ضرورتی ندارد که اهلیت موصی تا زمان فوت باقی بماند و عارضه جنون و سفه بعد از انشاء وصیت در نفوذ حقوقی آن بی اثر است بنابراین چنین وصیتی که وصیت تملیکی است صحیح و نافذ است.
شخص بیسواد چه نوع وصیتی را نمی تواند انجام دهد؟
شخص بی سواد وصیتنامه سری را نمی تواند انجام دهد. زیرا این وصیتنامه ممکن است به خط وصیت کننده یا فرد دیگری باشد ولی در هر صورت امضا و مهر وصیت کننده باید زیر آن باشد.
در وصیت اگر موصی له صغیر باشد رد یا قبول وصیت بر عهده چه کسی است؟
براساس ماده 831 قانون مدنی « اگر موصی له صغیر یا مجنون باشد رد یا قبول وصیت با ولی خواهد بود»
اگر شخصی به موجب وصیت خود، یک یا چند نفر از ورثه خود را ارث محروم کند، وصیت چه وضعیتی پیدا می کند؟
به موجب ماده 837 قانون مدنی « اگر کسی به موجب وصیت یک یا چند نفر از ورثه خود را از ارث محروم کند وصیت مزبور نافذ نیست»
انواع وصیت نامه چیست؟
« وصیت نامه اعم از اینکه راجع باشد به وصیت عهدی یا تملیکی منقول یا غیر منقول ممکن است به طور رسمی یا خودنوشت یا سری تنظیم شود» به دستور ماده 287 قانون امور حسبی وصتنامه خودنوشت در صورتی معتبر است که تمام آن به خط وصیت کننده نوشته شده و دارای تاریخ روز، ماه و سال به خط وصیت کننده بوده و به امضای او رسیده باشد. وصیتنامه رسمی تربیت تنظیم و اعتبار آن به طوری است که برای اسناد تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی مقرر شده است می باشد و از نظر رسمیت و اعتبار آن از 2 نوع دیگر بالاتر و بهتر می باشد و اگر کسی وصیت خود را به طور رسمی تنظیم نماید دیگر هیچ خدشه ای به آن وارد نمی باشد و هیچ کدام از ورثه بعد از فوت وصیت کننده نمی تواند ایرادی به آن وارد نماید. وصیتنامه سری ممکن است به خط وصیت کننده و یا به خط دیگری باشد ولی در هر صورت باید به امضای وصیت کننده برسد و به ترتیبی که برای امانت اسناد در قانون ثبت اسناد مقرر گردیده در اداره ثبت اقامتگاه وصیت کننده یا محل دیگری که در آیین نامه وزارت دادگستری تعیین می گردد، امانت گذارده میشود.
وصیت تملیکی و عهدی چه نوع وصیتی است؟
وصیت تملیکی عبارت است از این که کسی عین یا منفعتی را از مال خود برای زمان بعد از فوتش به دیگری به طور مجانی تملیک کند. با این نوع وصیت شخص می تواند تا حدود تکلیف اموال خود را معین کند. مانند صرف اموال برای ساختن مدرسه، دانشگاه مکان ورزشی،مسجد و غیره وصیت عهدی عبارت است از این که شخصی که یک یا چند نفر را برای انجام امر یا اموری یا تصرفات دیگری مامور نماید.
ره جویان عدالت

این مجموعه از سال 1370 تحت عنوان گروه وکلای دادگستری ره جویان عدالت فعالیت خود را آغاز نمود. اکنون این گروه از همکاری تعداد زیادی وکلای پایه یک دادگستری با تجربه در زمینه های مختلف بهره مند می باشد. از امتیازات ویژه این گروه تفکیک امور حقوقی در دپارتمانهای مجزا و تکیه بر کار گروهی و تخصصی می باشد.

قرار مشاوره