مهریه چیست؟


مطابق قوانین کشور ما هر انسانی اعم از زن و مرد از اهلیت تمتع برخوردار است یعنی ایشان می تواند دارای حق شود از جمله این حقوق آن است که می تواند مالک مال شود و هرگونه تصرفی را در امور مالی خود بنماید مگر آن که محجور محسوب شود یعنی دیوانه، سفیه و یا غیر رشید باشد و از این جهت هیچ تفاوتی بین زن و مرد نمی باشد از جمله این حقوق مالی مهریه است که مرد هنگام ازدواج یا زن مالی را به او می دهد ما در این نوشتار به طور مختصر منابع و احکام حقوقی مهر را بیان می کنیم. بنابراین مهر مالی است که به هنگام عقد نکاح برای ضوابط شرع و رسم و عادت از طرف مرد به زن پرداخت می گردد و صداق - صداقیه، کابین و قرض هم نامیده می شود مهر عندالمطالبه است یعنی به محض انعقاد عقد نکاح زوجه مالک مهر می شود و این مالکیت نسبت به نصف مهر مستقر و در نیمی دیگر متزلزل است.

انواع مهریه:


مهر انواع و اقسام مختلفی دارد که عبارتند از :
1. مهرالسنه یا مهر محمدی: . مهری است که پیامبر اسلام (ص) برای حضرت فاطمه (س) مقرر کردند و آن عبارت است از دویست و شصت و دو مثقال و نیم پور نقره مشکوک است.
2. مهرالمسمی: عبارت است از میزان مالی که به عنوان مهر در عقد نکاح ذکر می گردد و مورد توافق زوجین است و یا مهری است که در عقد نکاح تعیین شده یا تعیین آن به عهده شخص ثالثی گذارده شده است.
3.مهرالمثل: هرگاه در عقد نکاح در زمان عقد مهری تعیین نشود، زوجین می توانند پس از وقوع عقد با توافق مهر تعیین نمایند. حال اگر قبل از تراضی برای تعیین مهر نزدیکی شود زوجه مستحق مهرالمثل است. مهرالمثل عبارت است از مال که با در نظر گرفتن وضع خانوادگی زوجه و حال اقران و نزدیکان زوجه جهت مهر تعیین می شود. مهری که در نکاح معوضه البضع پس از وقوع نزدیکی و قبل از توافق بر مهر معین برحسب شرافت و اوضاع و احوال زوجه به او داده می شود. (ماده 1091 قانون مدنی)
4. مهرالمتعه: هرگاه در عقد نکاح مهر تعیین نشود و زوج مصمم باشد که زوجه را قبل از نزدیکی طلاق دهد مقداری را به عنوان مهر تعیین و به زوجه پرداخت می کنند و این مبلغ بستگی به وضعیت مالی زوج دارد. برخلاف مهرالمثل که به وضع خانوادگی زوجه داشته است در تعیین مهرالمتعه وضعیت مالی زوجه را مدنظر قرار می دهید، مهرالمتعه وضعیت مالی زوج را مدنظر قرار می دهید، مهرالمتعه مهر است که در نکاح مفوضه البُضع شوهر به زن مطلقه خود که با او نزدیکی نکرده می دهد برای تعیین این مهر برخلاف مهرالمثل مرد از حیث وضعیت مالی مرد مد نظر قرار می گیرد.
5.مفوضه البضع: زوجه را در عقد نکاحی که دائم بوده و مهر ذکر نشده باشد با شرط عدم مهر شده باشد مفوضه النضع نامند.
6. مفوضه المهر: زوجه را در نکاح دائم که تعیین مقدار مهر را به اختیار شوهر یا زوجه یا ثالث گذاشته باشند، مفوضه المهر گویند.

مفهوم حال یا مدت دار بودن مهریه:


مهریه می تواند حال باشد یا مدت دار، اگر حال باشد زوجه می تواند بلافاصله بعد از عقد آن را مطالبه نماید و تا وصول آن از تمکین نیز امتناع کند و اقدام زن به موجب حق حبس از موارد نشوز نبوده و مسقط نفقه نیز نمی شود. ولی اگر مهریه مدت دار باشد، حق حبس ساقط و زن با تمکین می تواند نفقه دریافت کند. زن به مجرد عقد مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. مهریه در سند نکاحنامه ذکر می شود و به صورت دین بر عهده شوهر خواهد بود. در عقد نکاح دائم می توان مهر تعیین نموده، یا پس از وقوع عقد بر میزان مهریه توافق کرد و عدم تعیین مهریه در عقد نکاح دائم موجب بطلان عقد نیست ولی در عقد نکاح غیر دائم (موقت) مبنای وقوع عقد تعیین مهریه می باشد عدم ذکر مهریه در نکاح موقت موجب بطلان آن خواهد بود.

شرایط مهریه:


مهریه باید دارای شرایط زیر باشد:
1. مهریه ارزش مالی داشته باشد بنابراین آنچه را که فاقد ارزش مالی باشد نمی توان به عنوان مهریه تعیین کرد.
2 . زوج مالی را که می تواند مهریه قرار دهد که خود مالک آن باشد، بنابراین اموال عمومی یا مال موقوفه را نمی توان مهریه قرار داد
. از نظر شرع و قانون قابل نقل و انتقال و معامله باشد لذا نمی توان مشروبات الکلی یا حیوانات حرام گوشت و..... را به عنوان مهریه تعیین کرد.
4. لازم نیست که مهریه عین معین باشد، بلکه انجام عمل یا حرفه آموزی یا تدریس هم می تواند مهریه باشد مثل آموزش رایانه یا آموزش قرآن یا زبان انگلیسی به زوجه می تواند، به عنوان مهریه تعیین نمود.

شرایط مطالبه مهریه (طریقه وصول مهریه) :


مهریه به دو طریق از زوج توسط زوجه قابل وصول است:
از طریق مراجعه به محاکم دادگستری
زن (زوجه) با طرح دعوا با دادن دادخواست به دادگاه خانواده مهریه خود را از شوهرش مطالبه می کند، چون مطالبه مهریه دعوی مالی است، باید با توجه به میزان مبلغ مهریه مورد مطالبه مهریه علاوه بر دو برگ دادخواست باید فتوکپی مصدق عقدنامه یا رونوشت آن ضمیمه دادخواست شود، طرح این دعوی تابع تشریفات دادگاه خانواده است.
وصول مهریه از طریق اجرای ثبت
هرگاه عقدنامه ازدواج رسمی باشد مهریه از طریق اجرای ثبت نیز قابل وصول خواهد بود. بدین توضیح که زوجه به دفترخانه ای که ازدواج در آن واقع و به ثبت رسیده است رجوع و تقاضای وصول مهریه خود را می نماید از طرف دفترخانه مراتب به زوج ابلاغ می¬شود. هرگاه زوج حاضر به پرداخت مهریه نباشد، زوجه تقاضای اجرای مفاد سند ازدواج خود را درخصوص مهریه می نماید و چنانچه از طرف زوجه مالی از زوج معرفی شود که جزء مستثنیات دین نباشد مال معرفی شده از طرف اجرای ثبت به نفع زوجه توقیف می شود، هرگاه زوج فاقد مال بوده ولیکن کارمند دولت باشد با تقاضای زوجه یک سوم از حقوق شوهر تا پرداخت کل مهریه به نفع زوجه توقیف و به زوجه پرداخت می شود.
موضوعی که ممکن است برای برخی ایجاد سئوال کند این است که چرا در پرونده ای که به بررسی آن پرداختیم سخن از مراجع رسیدگی کننده اداره ثبت است و از دادگاه سخنی به میان نیامده است؟ دلیل این موضوع این است که اگر مهریه وجه نقد یا در حکم نقد مانند سکه و طلا باشد زن با در دست داشتن سند رسمی ازدواج می تواند به دفتر ازدواج و یا دایره ثبت (مستقر در اداره ثبت اسناد محل وقوع ازدواج) مراجعه و در برگه خاصی که در آن دایره موجود است تقاضای صدور اجراییه کند.
اجراییه به شوهر ابلاغ می شود و به او ۱۰ روز مهلت داده خواهد شد تا طلب همسرش را پرداخت کند. درصورتی که شوهر در این مدت دین خود نپردازد، زن می تواند با معرفی اموال و دارایی شوهر از اجرای ثبت، تقاضا کند اموال او توقیف شود و نیز می تواند مطالباتی را که شوهر از اشخاص دیگری دارد و یا موجودی حساب های بانکی او را توقیف کند. زن همچنین می تواند تقاضای توقیف حقوق شوهر را از سازمان ها و موسسه های دولتی و یا خصوصی بکند و تا میزان یک چهارم حقوق (مادام که شوهر متأهل است) و نیز یک سوم آن را (در صورتی که زن و شوهر از یکدیگر جدا شوند و تا زمانی که شوهر زن دیگری اختیار نکرده، توقیف کند. اگر مهریه سکه یا طلا باشد و شوهر نتواند اصل آن را بپردازد، قیمت روز مطالبه آن ها (روزی که زن آن را از طریق اجرای ثبت و یا دادگاه مطالبه می¬کند) ملاک اجرای قانونی حکم است. اگر سند ازدواج رسمی نباشد، زن برای مطالبه مهریه خود باید از روش تسلیم دادخواست به دادگاه اقدام کند.

چگونگی محاسبه میزان مهریه:


هرگاه مهریه وجه نقد باشد و زوجین هنگام وقوع عقد برای وصول و پرداخت آن به توافق نکرده باشند، به ترتیب زیر عمل می شود:
متوسط شاخص بهای سال قبل تقسیم بر متوسط شاخص بهای سال وقوع عقد نتیجه به دست آمده ضربدر مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه.
در صورت فوت زوج که مهریه باید از ترکه وی پرداخت شود مبنای محاسبه تاریخ فوت خواهد بود. توضیح آن که شاخص بهای سال های قبل و سال قبل از وصول از طرف بانک مرکزی تهیه و در اختیار دستگاه قضای قرار می دهد و فهرست این شاخص ها به دادگاه ها و ادارات ثبت ارسال می گردد و مبنای محاسبه قرار می گیرد.

نحوه محاسبه ارزش مهریه وجه رایج کشور


بر اساس ماده ۲ آیین نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب مورخ 1377/02/13 هیئت محترم وزیران، نحوه محاسبه ارزش فعلی مهریه به ترتیب ذیل می باشد:
مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه × (عدد شاخص در سال قبل) تقسیم بر (عدد شاخص در سال وقوع عقد) = ارزش مهریه در حال حاضر
به طور مثال اگر ازدواجی با مبلغ مهریه 200/000 ریال در سال 1352 تحقق یافته و قرار باشد مبلغ مذکور در حال حاضر تأدیه گردد، برای محاسبه مبلغ مهریه در حال حاضر (سال 1386) از رابطه ذیل استفاده می گردد:
مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه × (عدد شاخص در سال 1386) تقسیم بر (عدد شاخص در سال 1352) = ارزش مهریه در حال حاضر (1386) بر اساس رابطه فوق و با توجه به اعداد شاخص که در جدول پیوست آمده است:
ریال ۵۲٫۵۳۱٫۹۱۴ = 200/000 ریال * ( 123/45) / ( 47/ 0 ) = ارزش مهریه در حال حاضر (سال 1386)
در نتیجه مهریه قابل پرداخت در سال 1386 (زمان تأدیه) معادل 52/531/914 ریال می باشد.
بدیهی است که تا سال 1386 به پایان نرسد، صورت کسر فوق، شاخص سال 1385 یعنی عدد 123/45 خواهد بود و بعد از اتمام سال 1386 و ورود به سال 1397 شاخص سال 1386 جایگزین شاخص 1385 خواهد گردید.

محاسبه میزان مهریه به صورت آنلاین


جهت محاسبه ارزش مهریه وجه رایج کشور به صورت آنلاین کلیک کنید

در صورتیکه نیاز به مشاوره دارید میتوانید به صورت رایگان مورد حقوقی خود را از طریق تلفن با همکاران ما مطرح کنید و یا در صورت تمایل به مشاوره حضوری با مراجعه به سایت در قسمت قرار مشاوره ، زمان مشاوره خود را ثبت کنید تا همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند و قرار مشاوره شما را قطعی کنند.

سوالات متداول مهریه

همسرم تقاضای اعسار از پرداخت مهریه داده است از چه طریق میتوانم جلوی اعسار ش را بگیرم و مهریه خود را نقد دریافت کنم
در صورتی که مال و اموالی از نامبرده معرفی نمایید که بتوان محکومه را از آن محل برداشت کرد و مثتثنیات دین نباشد میتوان مهریه خود را به صورت نقدی دریافت کنید
مهریه چگونه اجرا و وصول می شود
مهریه پس از طرح دادخواست مطالبة مهریه و صدور دادنامه مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت مهریه و قطعیت رأی صادره، با تشکیل پروندة اجرائی و ابلاغ به محکوم علیه که در صورت عدم پرداخت و یا معرفی مال توسط وی می توان استعلام از مراجع مربوطه از جمله اداره ثبت اسناد، بانک مرکزی و یا پلیس راهور نسبت به یافتن اموال اقدام نمود و یا وی را جلب نمود.
اعسار از پرداخت مهریه در چه شرایطی پذیرفته می شود
اعسار از پرداخت مهریه در صورتی پذیرفته خواهد شد که محکوم علیه اموالی را به دادگاه معرفی ننموده باشد و نیز با طرح دادخواست اعسار از پرداخت مهریه و شهادت 2 شاهد عادل که به عدم توانائی وی شهادت و گواهی میدهند دادگاه با توجه به شرایط مالی و درآمد محکوم علیه حکم اعسار از پرداخت مهریه و اقساط آن مینماید.
اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مهریه چگونه است
ثبت دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی و ضمیمه کردن گواهی شهود ضمن دادخواست و نیز حضور شهود در جلسة رسیدگی و گواهی بر عدم توانائی خواهان مبنی بر پرداخت هزینه دادرسی و در صورتی که طرف مقابل نتواند تمکن مالی وی را به دادگاه اثبات نماید.
اگر زوجه ذمه زوج را از مهریه ابراء کند و قبل از نزدیکی طلاق واقع شود آیا زوج می تواند مطالبه نصف مهریه را بکند؟
به نظر می رسد که اگر زن ذمه شوهر را از مهر ابراء نماید و مرد نیز قبل او وقوع نزدیکی طلاقش دهد باید زن نصف مهر را به مرد بدهد زیرا ابراء بمنزله قبض است. بنابراین هرگاه زوجه قبل از طلاق ذمه زوج را بکلی بری نموده باشد پس از وقوع طلاق زوج می تواند نیمی از مهر را مطالبه کند هرچند که چیزی نپرداخته است. توجیه این مسئله روشن است زیرا زوجه هنگام ابراء مالک تمامی مهر بوده و آن را به یکجا به زوج واگذار کرده و طلاق موجب جدیدی است برای مالکیت زوج نسبت به نصف مهر.
حکم نکاح موقتی که مهریه در آن ذکر نشده چیست؟
عقد موقت بدون ذکر مدت باطل است و زوجیتی برقرار نشده است.
اگر مهریه تقسیط شده باشد آیا حق حبس برای زوجه باقی خواهد ماند؟
طبق رأی وحدت رویه شماره 708 دیوان عالی در تاریخ 22 مرداد 1387 تقسیط مهریه به دلیل عسر و حرج شوهر حق حبس زن را تا دریافت تمام مبلغ مهریه از بین نمی برد.
مهرالمتعه چه نوع مهریه ای است؟
مهر المتعه در ماده 1093 قانون مدنی آمده است. طبق این ماده «هرگاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر زن خود را طلاق دهد زن مستحق مهرالمتعه است...».
وضعیت نکاحی که سفیه با تعیین مهریه انجام میدهد چیست؟
قانون مدنی نیز به طور ضمنی نکاح سفیه را مجاز می شمرد زیرا در ماده 1064 قانون مدنی شرایط اهلیت زوجین بیان شده است ولی اشاره ای به لزوم رشد نکرده و گفته است: «عاقد باید عاقل و بالغ و قاصد باشد» ولی نسبت به دومین جنبه ممتاز نکاح، که توافق در مورد میزان مهر است، سفیه آزاد نیست و نفوذ اراده او به اجازه ولی و قیم بستگی دارد، زیرا این توافق به طور مستقیم با اموال او ارتباط داشته و میزان مهر نیز با رضای زوجین معین می شود نه صرفاً به حکم قانون.
اگر مهریه در عقد مشخص نشده باشد و زوج قبل از نزدیکی فوت کند چه مقدار از مهریه به زوجه تعلق می گیرد؟
در چنین صورتی زوجه مستحق هیچ گونه مهریه ای نخواهد بود. زیرا نه ضمن عقد مهری معین شده و نه پس از آن، استحقاق مهرالمثل هم منوط به نزدیکی است که انجام نشده است. مهرالمتعه هم یک امر استثنایی و مخصوص مورد طلاق است و قابل تعمیم به فوت نیست.
اگر میزان مهریه در عقد نکاح مشخص شده باشد و زوج قبل از نزدیکی فوت کند چه مقدار از مهریه به زوجه تعلق می گیرد؟
برخی از فقها در این صورت قائل به تنصیف مهر شده اند. ولی نظر مشهور این است که همه مهریه به زن می رسد و فوت قبل از نزدیکی تاثیری در مهرالمسمی ندارد و قانون مدنی از نظر مشهور تبعیت کرده و در ماده 1092 فقط از استرداد نصف مهریه در طلاق قبل از نزدیکی سخن گفته است.
اگر میزان مهریه در عقد نکاح مشخص نشده باشد و قبل از تعیین مهریه و بعد از نزدیکی زوج فوت کند چه میزان مهریه به زوجه تعلق می گیرد؟
در این صورت به زن مهرالمثل تعلق می گیرد. این قول مورد اتفاق فقهای امامیه است و ماده 1093 در مورد طلاق هم به آن تصریح کرده است و ماده 1101 در مورد فسخ نیز آن را تایید می کند و در مورد فوت نیز طبق قواعد عمومی نمی توان در بقاء حق زن نسبت به مهرالمثل شک کرد.
دیون ممتازه چیست ؟
دیون ممتازه دیونی است که بستانکار آنها با وجود اینکه وثیقه از بدهکار ندارد (یعنی بستانکار با وثیقه نیست) در استیفاء طلب خود بر سایر بستانکاران بدون وثیقه به موجب قانون مقدم می باشد در مقابل دیون با وثیقه و دیون بی وثیقه بکار می رود . مانند مهریه
آیا عقد نکاح بدون تعیین مهریه نیز صحیح است؟
بله. طبق ماده 1087 قانون مدنی « اگر در نکاح دائم مهریه ذکر نشده یا عدم مهریه شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد مهریه را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهریه معین بین آنها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود. در واقع مهریه مقدمهای واجب برای نکاح دایم نیست و نمیتوان آن را با رابطه عوض و معوض در قراردادهای مالی (عقود معاوضی) مقایسه کرد، زیرا بطلان و فساد مهریه، عقد نکاح را از بین نمی برد و حق زن بر مهریه نیز هرگز از بین نمی رود.
اگر مهریه زوجه غیر مدخوله تقسیط شده باشد آیا حق حبس او ساقط می گردد ؟
پرداخت جمیع مهریه در مقابل استفاده از بضع واجب است، زیرا به مجرد عقد ، زوجه مهریه را مالک می شود و مقتضای لزوم وفای به عقد، ادای کل مهریه است، چون تمام مهریه در برابر بضع است و چنانچه عنوان شد در نکاح با مهر هر کدام از متعاقدین حق امتناع از تسلیم در قبال عوض را دارد و تازوجه چیزی از مهر دریافت نکرده باشد قبض صورت نمی گیرد و حق امتناع از تمکین از او ساقط نمی شود لذا به علت عموم عسر و حرج و ضرر و ظلم تسلیم و عدم تسلیم زوجه می تواند در برابر قبض تمام مهر باشد.
مهریه باید دارای چه شرایطی باشد؟
مهریه باید دارای شرایط ذیل باشد: 1- مالیت داشتن: مرد نمی تواند بگوید تمام هوای تهران را مهریه قرار می دهم. (ماده 1078 قانون مدنی) 2- قابل تملک باشد: مرد نمی تواند میدان آزادی را مهریه همسرش قرار بدهد، زیرا جزو اماکن عمومی است. 3- معین باشد: یعنی مجهول نباشد؛ یعنی نمی تواند فلان جواهری را که در ته اقیانوس آرام است، مهریه قرار دهد. (ماده 1079 قانون مدنی)
آیا ورثه زوجه حق تقاضای مهریه را از ورثه زوج دارند؟
مهریه نیز مانند سایر حقوق مالی قابل نقل و انتقال قهری به ورثه است، بنابراین در فرض سئوال مطالبه مهریه به عنوان قسمتی از اموال به جامانده از سوی ورثه زوجه به طرفیت ورثه زوج که اموال به جامانده را قبول نموده اند در حدود اموال مزبور و به اندازه سهم آنان بلااشکال است.
زوجه نیمی از مهریه خود را بخشیده و طلاق گرفته است، آیا میتواند مابقی مهریه خود را به نرخ روز مطالبه نماید علیرغم این که تصویب قانون مطالبه مهریه به نرخ روز بعد از تاریخ حکم طلاق بوده است؟
با توجه به این که نصف مهریه بر عهده زوج باقی مانده و اکنون زوجه مهریه را مطالبه می نماید ارزیابی مهریه براساس نرخ روز ضروری است
آیا زوجه پس از فوت زوج میتواند از ورثه تقاضای اجرت المثل نماید؟
مطالبه اجرت المثل به موجب مفاد قسمت آخر ماده واحده (قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371) منوط به وقوع طلاق آن هم به درخواست زوج و این که تقاضای طلاق ناشی از تخلف زوجه از ایفای وظایف همسری و سوء رفتار نباشد قابل وصول است بنابراین چنانچه طلاقی صورت نپذیرفته مطالبه اجرت المثل مورد ندارد.
مهریه زوجه تعدادی سکه بهار آزادی با تعیین ارزش ریالی است که در سند ازدواج قید گردیده، حال چنانچه زوجه درخواست مهریه خود را به نرخ روز نماید چه می توان کرد؟
از تعیین تعدادی سکه بهار آزادی استنباط می گردد که در تعیین مهر سکه بهار آزادی مهر نظر بوده است نه معادل ارزش مالی آن لذا چنانچه زوجه تقاضای مهریه خود را بنماید باید عین همان تعداد سکه به زوجه رد گردد و در صورت عدم امکان قیمت روز باید پرداخت شود.
فرض کنیم زنی پس از دو سال از تاریخ فوت همسرش می خواهد مهریه خود را مطالبه کند. آنچه مسلم است این دعوی باید به طرفیت ورثه متوفی که ترکه (اموال به جامانده از متوفی) را پذیرفتند در دادگاه طرح و اقامه شود. حال این سئوال مطرح میشود که دادگاه در موردی که مهریه زن وجه رایج است (نه سکه یا اموال منقول و غیرمنقول دیگر) براساس شاخص سال فوت شوهر باید مهریه را محاسبه کند یا به نرخ روز و سال مطالبه مهریه؟
برابر قانون (ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده 1082 قانون مدنی) در مواردی که مهریه زوجه باید از ترکه زوج متوفی پرداخت شود تاریخ فوت مبنای محاسبه قرار می گیرد.
اگر زن قبل از مطالبه مهریه از زوج فوت کند و مهریه او وجه رایج باشد ورثه زن، استحقاق دریافت مهریه به نرخ روز را دارند یا همان مبلغ معین شده در عقدنامه ملاک محاسبه قرار می گیرد؟
آنچه مسلم است با فوت زوجه مهریه نیز به ورثه او منتقل می شود و اصل طلبی که زوجه بابت مهریه داشته طبق قاعده ارث به ورثه او انتقال پیدا خواهد کرد و هر یک از ورثه به نسبت سهم الارث خود از اصل دین، طلب خود را از شوهر متوفیه یا ماترک او مطالبه می کند ولی آنچه که ورثه مستحق دریافت آن هستند اصل مبلغ مندرج در نکاح نامه به عنوان مهریه است نه قیمت روز وجه رایج، زیرا این حق را قانون فقط برای زوجه زنده متصور شده نه برای ورثه او. البته در این خصوص نظر مخالف هم وجود دارد و عده ای اعتقاد دارند که ورثه قائم مقام و جانشین او هستند و همان حقی که زوجه متوفیه نسبت به محاسبه وجه رایج به قیمت روز داشت همان حق را ورثه او نیز دارا هستند. نکته دیگر درخصوص تعهد پدر زوج در قبال پرداخت مهریه به زوجه از سوی پسرش است همانطور که می دانیم مهریه با تراضی طرفین تعیین می شود و اصولاً مستولیت پرداخت آن برعهده شوهر است اما گاهی اوقات به لحاظ این که زوج با پدرش زندگی و نزد او کار می کند و یا به دلایل دیگر ممکن است پدر زوج پرداخت مهریه را تعهد کند که در این صورت با مطالبه مهر و اعلام اعسار زوج نسبت به پرداخت مهر زوجه حق رجوع به پدر زوج را دارد.
اگر پدر زوج پرداخت مهریه را تضمین کند چه وضعی خواهد داشت؟
در این حالت دیگر شوهر هیچ گونه مسئولیتی برای پرداخت مهریه نداشته و پدر او مسئولیت پرداخت مهریه را خواهد داشت.
آیا پدر زوج در صورت امتناع از پرداخت مهریه به زندان می رود؟
هرگاه با حکم قطعی دادگاه محکوم به پرداخت دین به دیگری شود و از اجرای حکم خودداری نماید و ضمناً از او مالی به دست نیاید با درخواست کسی که حکم به نفع او صادر شده به زندان روانه خواهد شد مگر آن که ثابت کند قدرت و توانایی پرداخت بدهی را به صورت اقساط یا به طور کلی ندارد که اصطلاحاً به این شخص معسر گفته می شود.
چنانچه مهریه وجه رایج باشد و پدر زوج برای پرداخت آن ضمانت کند نحوه محاسبه آن چگونه است؟
آنچه مسلم است پدر زوج پرداخت مهریه را ضمانت کرده و مسئولیت او پرداخت برابر قانون است و برابر قانون هنگامی که مهریه وجه رایج باش به نرخ روز مطالبه خواهد شد.
آیا مهریه زوجه غیردایم همانند زوجه دایم عندالمطالبه می باشد؟ برای مثال زنی که به مدت 5 سال با 50 سکه به عقد موقت مردی در می آید آیا می تواند پس از جاری شدن عقد همه مهریه را از شوهر دریافت کند؟
بله ، میتواند و از این حیث فرقی با نکاح دایم ندارد.
اگر در نکاح موقت زن از شوهر تمکین نکند آیا باز هم مستحق دریافت مهریه است؟
در نکاح موقت نفقه برقرار نمی شود اما اگر شوهر باقی مدت را بذل نکند و زن تمکین نکند به نسبت عدم تمکین زوجه از میزان مهریه کاسته می شود. (بذل مدت که از سوی شوهر در نکاح موقت صورت می گیرد موجب می شود تا رابطه زوجیت استمرار پیدا نکند)
بعد از جاری شدن عقد نکاح موقت آیا زن استحقاق دریافت همه مهریه را دارد؟
قبل از نزدیکی استحقاق نصف مهر و بعد از آن تمام مهر در حق او مستقر می شود و اگر زوج بقیه مدت را بذل کند هر چند مدت باقی مانده زیاد باشد مهریه حسب مورد قبل از نزدیکی نصف و بعد از آن تماماً در حق زوجه استقرار پیدا خواهد کرد.
فرض کنیم زوج جوانی در حادثه رانندگی فوت می کند و ورثه اش عبارتند از یک پسر و یک دختر و پدر و همسر که در این حالت سهم پدر یک ششم و همسر یک هشتم و مازاد ترکه، که باید بین فرزندان، (پسر دو برابر دختر) تقسیم شود. حال این سئوال پیش می آید که آیا همسر می تواند جهت مطالبه مهریه اش از دیه متوفی برداشت کند
برای پاسخ به این پرسش باید دید که آیا دیه جزو ترکه (اموال به جا مانده از متوفی) به حساب می¬آید یا خیر؟ اگر دیه را جزء اموال به جا مانده از متوفی محسوب کنیم و به بیان دیگر دیه را در حکم مال مقتول بدانیم پس از پرداخت بدهی های متوفی مابقی دیه را ورثه مانند سایر اموال به ارث می برند و چون مهریه زن نیز بر عهده شوهرش بوده و دین است و اصولاً دین ممتاز به حساب می آید با فوت زوج، همسرش می تواند دیه را که در حکم ماترک است بابت مهر خود قبل از تقسیم آن بین وراث به عنوان سهم الارث توقیف کند. اما اگر دیه را خسارت ناشی از جرم تلقی کنیم از آنجا که زیان به ورثه مقتول وارد آمده و نه به متوفی، لذا به دارایی متوفی چیزی اضافه نمی شود تا ماترک محسوب شود و همسر متوفی نمی تواند آن را توقیف کند. در حال حاضر عقیده غالب نظر اولاست ، یعنی دیه در حکم مال متوفی بوده و جزء ترکه محسوب می شود و طلبکاران متوفی از جمله همسرش می توانند آن را توقیف و طلب خود را از آن وصول کنند.
زوجه یا هر طلبکار دیگر چگونه می تواند دیه را به نفع خود توقیف کند؟
زوجه از جمله ورثه محسوب می شود و برای دریافت سهم الارث خود از دیه باید به واحد اجرای احکام دادسرایی که حکم دیه را اجرا می کند مراجعه کند. اما برای مطالبه مهریه اش باید به دادگاه حقوقی مراجعه و دادخواست تقدیم کند و اگر قصد توقیف دیه را دارد باید درخواست تأمین خواسته نیز بنماید . چنانچه مهریه زوجه وجه رایج باشد این مبلغ به نرخ روز محاسبه می شود و چنانچه دلیل رابطه زوجیت با متوفی سند رسمی باشد (عقدنامه محضری) برای توقیف و تأمین خواسته، زوجه نیاز به پرداخت خسارت احتمالی هم ندارد.
چنانچه مبلغ دیه کمتر از مهریه باشد آیا زوجه می تواند برای مطالبه بقیه مبلغ به ورثه دیگر متوفی مراجعه کند؟
اگر سایر وراث ترکه را بپذیرند و در صورت عدم کفایت دارای به جا مانده از متوفی (ترکه) مسئول پرداخت مازاد به زوجه هستند.
باسلام،خانوم من الان نزدیک یکساله که بدون عذرموجه منزل روترک کرده،که چندین باربافرستادن ریش سفید،بازگشتش روخواستارشدم ولی حاظربه تمکین نشده،فعل حال بعدگذشت این مدت دادخواستی داده که میخوادبرگرده وبایدمن منزلی تهیه کنم حالامشکل اینجاست که چندین بار به این شکل منوفریب داده وبرنگشته،الانم مطمئنم که نمیخوادبرگرده که خودشم علنی باپیام اعلام کرده،چیکاربایدبکنم؟سوال دوم اینه که فقط مهریه اش روگذاشته اجراکه من توان پرداخت ندارم ازطرف دادگاه قسط بندی شد،ولی پیش قسط رو،ده عددسکه زده که بازم نمیتونم بپردازم سه بارهم اعتراض فرستادم ولی هرسه بارم ردشده،ازاین طرفم خانومم جلب منوگرفته ودنبالم هستن،ازتون خواهش میکنم هرچه زودترراه حلی بهم بگین باتشکرازهمگی
باسلام خدمت شما درخصوص پاسخ پرسش شما، پاسخ یکایک موارد بالا بشرح ذیل است: 1- اگر خانم بدون عذر مُوجّه از خانه بیرون رفته پس از اثبات آن فقط مستحق نفقه نیست و ناشزه بوده و محروم از نفقه هستند. 2- بعد از 6 ماه از اثبات نشوز حق ازدواج مجدد را میتوانی از دادگاه بگیرید. 3- مسکن یکی از وجوب نفقه زوجه است اگر نتوانی مسکن و تمهیدات زندگی را فراهم کنی باید نفقه به ایشان بدهید. 4- من نمیدانم الان شما کجا زندگی میکنید و آیا قبلاً با همین خانم در محل فعلی بوده اید یا مسکن داشته اید یا خیر و علت ترک منزل ایشان ممکن است نبودن مسکن و یا عدم پرداخت نفقه هم باشد. 5- به دادگاه در صورت ادعای تمکین همسرتان باید بگوئید من در فلان محل هستم و زندگی میکنم اگر بخواهم محل دیگری را بگیرم آیا این جابجائی موجب تضمین همسرم هست که بخانه برگردد یا خیر؟ 6- اگر قادر به پرداخت اقساط مهریه قطعی شده نیستند میتواند با رفتن به زندان از آنجا تقاضای تعدیل اقساط مهریه را بدهید. با تشکر، ره جویان عدالت
سلام بنده دارای 1 آپارتمان نیباشم و مهریه همسرم 814 سکه است ابلاغیه اجراییه مهریه آمده و پس از آن هم پیام به اجرای احکام مدنی واصل شد بهم رسیده 10روز بابت پرداخت یکجای مهریه و 30 روز هم برای ارائه دادخواست اعسار در این ابلاغیه زمان داده شده است لطفا بفرمایید اگر در این 30روز دادخواست اعسار ندهم چه اتفاقی میافتد آیا حکم جلب و بازداشت من صتدر میگردد و آیا آپارتمان بنده توقیف میگردد؟
باسلام خدمت شما، درخصوص پاسخ پرسش شما؛ اولاً: آپارتمان متناسب با شأن زوج (بنا به نظریه کارشناس) جزو مستثنیات دین است و طبق بند الف ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی اگر مستغلات دیگری نداشته باشید از توقیف یا فروش آن در امان میباشید. (یعنی به نفع دیگری واگذار نمی شود) ثانیاً: اگر از طریق پلیس راهور، وسیله نقلیه، یا بانکها وجهی از شما یا وسیله ای کشف شود به نفع مدّعی ضبط خواهد شد. ثالثاً: اگر تقاضای اعسار و تقسیط ندهید یا بعلت ملائت از شما اعسار پذیرفته نشود طبق ماده 2 ناظر به ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 15-7-1393 مجلس شورای اسلامی خانم می تواند تقاضای زندان شما را تا یوم الاداء از دادگاه درخواست کند. باتشکر، ره جویان عدالت
زن پدر ما بعد از 22 سال زندگی تمام وسایل زندگی را جمع کرده و برده البته در حضور پدرم که مریض حال است و قدرت بر انجام کارها را ندارد، و بعد از درخواست پدرم برای بازگشت قبول نکرد و بعد از 4 ماه درخواست نفقه نمود که در شورای حل اختلاف رد شد. حالا مهریه را به اجرا گذاشته و قرار است که 30/8/96 در دادگاه حاضر شویم، پدرم تحت پوشش کمیته امداد است و زن پدرم تمام مدارک(شناسنامه، کارت ملی، سند منزل و...) را با خود برده و تحویل نمیدهد. ممنون از لطف و راهنمایی های شما عزیزان
باسلام خدمت شما درخصوص پاسخ پرسش شما،؛ 1- بردن اموال متعلق به پدرتان باید با حضور پلیس 110 و یا اقدام به موقع از طریق مقامات و صورت برداری قابل اعاده بوده که معلوم نیست چه کاری را صورت داده اید؟ آیا نشوز ایشان صادر شده است؟ 2- اگر پدر شما تحت پوشش کمیته است باید تائیدیه بگیرید. اما اگر مالی از جمله منزل که جزو مستثنیات دین نباشد، یا پولی در بانک باشد و یا وسیله نقلیه ای داشته باشد طبق ماده 1082 قانون مدنی زوجه میتواند از محل آنان مهریه خود را مطالبه کند. 3- اگر پدرتان در عُسر و حرج و تنگدستی و مضیقه شدید مالی است و دارائی هم ندارد می تواند بر مبنای حقوقی که میگیرد تقاضای تقسیط مهریه را نماید. 4- در تاریخ 30/8/1396 حتماً با تائیدیه کمیته پدرتان با همان حال و وصفی که دارد به دادگاه برود تا قاضی با دیدن واقعیات تصمیم بگیرد.
ره جویان عدالت

این مجموعه از سال 1370 تحت عنوان گروه وکلای دادگستری ره جویان عدالت فعالیت خود را آغاز نمود. اکنون این گروه از همکاری تعداد زیادی وکلای پایه یک دادگستری با تجربه در زمینه های مختلف بهره مند می باشد. از امتیازات ویژه این گروه تفکیک امور حقوقی در دپارتمانهای مجزا و تکیه بر کار گروهی و تخصصی می باشد.

قرار مشاوره