ارث و موانع ارث

مسئله ارث زمانی بوجود می آید یک شخص حقیقی به صورت حقیقی (طبیعی) و یا به صورت فرضی (برای خاتمه دادن وضـعیت متزلـزل حقوقـی شخص مـوت او را اعـلام می کـنند) فـوت مـی کند و از او اموال و دارایـی هایی باقی است که تـحت عنوان ماترک یاد می شود و دارای وراث می باشد. در این زمان وراث با گرفتن گواهی انحصار وراثت می توانند ماترک را طبق اصول مربوط به تقسیم ارث بین خود تقسیم کنند.
نکاتی در مورد ارث:
موانع ارث: یعنی موانعی که باعث می شود ورثه از ماترک محروم بماند که طبق قانون عبارتند از :
الف) قتل: کسی که مورث (ارث دهنده) خود را عمداً بکشد از ارث او ممنوع است.
ب) لعان: بعد از لعان، زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند و همچنین فرزندی که به سبب انکار او لعان واقع شده از پدر و پدر از او ارث نمی برد.
(لعان یعنی زوج، زوجه دائـمی خود را که با او نزدیکی نموده است به زنا نسـبت دهد و دعوای مشاهده آن را کند)
ج) کفر: وارث کافر از مورث خود ارث نمی برد و بالعکس وارث مسلمان از مورث کافر خود ارث می برد و نیز مانع از ارث بردن ورثه دیگر هرگاه کافر هستند می¬شود اگرچه آنان نزدیکتر به متوفی باشند.
د) ولادت از زنا: نـسب از موجبات ارث است ولی زمـانی که ناشی از زنا نباشد. ولی اگر حرمـت رابطه ای که طفـل ثمـره آن است نسـبت به یکی از ابوین ثابت و نسبت به دیگری بواسطه اکراه یا شبهه زنا نباشد طفل فقط از این طرف و اقوام او ارث می برد و بالعکس.
ترکه: کلیه اموال و حقوق و دارایی قابل انتقال باقی مانده از متوفی است
طبقات ارث: اشخاص یا به موجب سبب ارث می برند مانند زن و شوهـر و یا به موجـب نسب که بـه سـه طبقه تقسیم می شوند:
طبقه اول: پدر – مادر – اولاد – اولاد – اولاد
طبقه دوم: اجداد – برادر – خواهر – اولاد آنها
طبقه سوم: اعمام – عمات – اخوال – خالات – اولاد آنها
>

سوالات متداول ارث

اگر پدر و پسری بر اثر غرق شدن، فوت کنند و تاریخ فوت پسر معلوم باشدآیا از هم ارث می برند؟
فقط پدر از پسر ارث می برد.
یک پدر پسر بدون احراز تقدم و تأخر در حادثة زلزله فوت نموده¬اند. همسران آن دو تنها وارثان آن دو هستند. ترکه این دو متوفی چگونه تقسیم می شود؟
ترکه پدر به همسر و پسرش و ترکه پسر به همسر مادر و پدرش داده می شود.
اگر دو نفر که از یکدیگر ارث می برند، بمیرند و تاریخ فوت یکی از آنها معلوم و دیگری مجهول باشد، کدام یک از دیگری ارث می برد؟
آن که تاریخ فوتش مجهول است از کسی که تاریخ فوت او معلوم است، ارث می برد.
حمل با چه شرایطی، وارث محسوب می شود؟
در صورتی ارث می برد که نطفه او هنگام مرگ مورث منعقد شده باشد و زنده هم متولد شود، اگرچه فوراً پس از تولد بمیرد.
اگر مورثی دارای دو پسر بوده که یکی از آنها در زمان حیات او فوت کرده و از خود سه پسر صغیر باقی گذارده باشد که مورث به عنوان ولی قهری، این نوادگان صغیر خویش را تحت تکفل خود گرفته بوده است ولی اندکی بعد بی آنکه وصیتی کرده باشد از بد حادثه به مرگ ناگهانی بدرود زندگی می گوید، سرنوشت ترکه او چه خواهد بود؟
تمام ترکه به پسری می رسد که پس از مرگ مورث، زنده بوده و به آن سه نواده صغیری که بر اثر فوت پدرشان تحت تکفل مورث قرار گرفته بوده اند چیزی نمی رسد.
آیا در نکاح موقت زن از مرد ارث می برد؟
ارث نمی برد و شرط توارث بی تأثیر است.
اگر شوهر در زمان بیماری، زن خود را طلاق دهد، آیا زن از او ارث می برد؟
در طلاق باین هم ارث می برد، مشروط بر این که شوهر ظرف یک سال از تاریخ طلاق به همان مرض بمیرد و زن ، شوهر نکرده باشد.
در چه صورت زن، در طلاق باین از شوهر ارث می برد؟
طلاق در حال بیماری منتهی به مرگ واقع شده باشد.
زوجه از کدام نوع اموال ارث می برد؟
اموال منقول و بهای اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان
اگر زن از شوهر متوفای خود فرزندانی داشته باشد، به چه میزان ارث می برد؟
یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول، اعم از عرصه و اعیان.
اگر شخصی فوت نماید و وارثی غیر از زوجه نداشته باشد، چه مقدار از ترکه به زوجه انتقال می یابد؟
یک چهارم
شخصی در شیراز فوت نموده و فقط یک زوجه دایم از او باقی مانده است. تقسیم ماترک چگونه است؟
یک چهارم از اموال منقول و اعیان غیرمنقول به زوجه می رسد و مابقی در حکم اموال اشخاص بلاوارث است.
اگر وارث متوفی منحصر به سه نوه پسری و سه نوه دختری باشند ارث چگونه تقسیم می شود؟
به استناد ماده 911 قانون مدنی که مقرر می دارد: « هرگاه میت اولاد بلاواسطه نداشته باشد اولاد اولاد او قائم مقام اولاد بوده و بدین طریق جزو وارث طبقه اول محسوب و با هر یک از ابوین که زنده باشد ارث میبرد. تقسیم ارث بین اولاد اولاد بر حسب نسل بعمل می آید یعنی هر نسل حصه کسی را میبرد که به توسط او بمیت میرسد بنابراین اولاد پسر دو برابر اولاد دختر میبرند. در تقسیم بین افراد یک نسل پسر دو برابر دختر میبرد» سهم سه نوه پسری دو سوم ترکه و سهم سه نوه دختری یک سوم ترکه است.
آیا در نکاح موقت امکان شرط توارث وجود دارد؟
براساس قانون مدنی و با توجه به مواد 940 و 1077 در عقد موقت اصولاً توارث وجود ندارد و قانون در مورد شرط توارث ساکت است. اما به نظر می رسد که شرط توارث در ازدواح موقت باطل باشد به چند دلیل: الف- ارث از اسباب قهری تملک است و قهری بودن سبب با توارث ارادی منافات دارد لذا نمی توان با گنجاندن یک شرط، سبب قهری را منتفی کرد. ب- سکوت قانونگذار دال بر این امر است که قانونگذار نخواسته است شرط توارث را نافذ بداند چرا که چنین امر مهمی یعنی صحت و نفوذ شرط توارث نیاز به صراحت بیان دارد. ج- قواعد ارث از قواعد مربوط به نظم عمومی بوده و جزو ضوابط آمره حقوقی تلقی می شود. به همین دلیل با شرط توارث نمی توان برخلاف قاعده آمره رفتار نمود.
میراث زوجه در عقد دائم و عقد منقطع چه میزان است؟
طبق ماده 940 قانون مدنی «زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث میبرند. بنابراین زوجیت باید دائمی باشد تا زوجه ارث ببرد. گروهی از حقوقدانان معتقدند که در ورث شرط توارث بین زوجین در عقد منقطعه توارث برقرار می شود. اما به نظر می رسد که این نظریه که می گوید در عقد انقطاع، زوجین مطلقاً از یکدیگر ارث نمی برند صحیح تر و با اصول فقهی سازگارتر باشد. زیرا ارث از «مجعولات» شارع است و نمی توان ثبوت و عدم آن را به اراده اشخاص واگذار کرد که آنها با قرار دادن شرط، آن را وضع یا رفع کنند. بنابراین میراث زوجه دائمی یک چهارم در صورت نبودن اولاد و یک هشتم در صورت وجود اولاد می باشد و زوجه منقطعه نیز ارثی برای او نیست.
با سلام و احترام وقتتون بخیر حدود 20 سال پیش پدر خانم بنده که دارای 3فرزند پسر و دو فرزند دختر بوده دارای املاک اراضی و زمین های به ارث رسیده زیادی بوده است که برای رفع مشکل چندین زمین که سرشان به خطر بوده است به تک تک فرزندان خود پیشنهاد پیگیری و به ثمر رساندن زمین ها را میدهد و در قبال انجام آن فلان زمین مشخص را حق الزحمه آن عنوان میکند در این بین هیچ کدام از فرزندان به غیر از همسر بنده که آن زمان مجرد بوده است قبول نمیکند تا اینکه همسر بنده با پیگیری ها و رفت آمد های فراوان تمام آن زمین ها را به ثمر میرساند اما وقتی کار تمام میشود پدر خانوم بنده به عنوان شیرینی به هر یک از پسران مبلغ 100 هزار تومان و دختر ها 50 هزار تومان که به همسر بنده 50 هزار تومان اضافه تر به عنوان حق الزحمه پرداخت میکند که همسر بنده آن رو قبول نکرده و با خشم پدر و فرزند بزرگتر این قائله به پایان میرسد و مادر خانم بنده هم همسرم را راضی میکند که فعلا اعتراضی نکند تا بعد و این ماجرا ادامه پیدا میکند تا چند سال بعد از آن همان پسر بزرگ همان زمین را به مبلغ 20 میلیون تومان از پدر خریداری میکند که باز هم با اعتراض همسر بنده مواجه میشوند و باز هم از انجایی که مدرکی برای اثبات ادعای خود ندارد و با تلاش ومیانجگری مادرش کار به جایی نمیرسد و آن زمین به فرزند بزرگتر فروخته میشود حال بعد از گذشت 20 سال و فوت پدر خانوم بنده اینبار به هنگام تعیین تکلیف مال و اموال این موضوع توسط همسر بنده مطرح میشود و از همه ورثه تقاضا میکند که اگر پدر آن زمان به ناحق زمین رو به او واگذار نکرده است شما اکنون از اموال پدر سهم من را پرداخت کنید که با بی مهری برادارن و کتمان حقایق توسط مادر ، همسر بنده مورد ظلم و حق خوری قرار گرفته است که پاسخ برادر برزگتر این است که آن زمین اگر حق تو باشد من میخواهم بخورم ، فرزند دوم هم همین مطلب را عنوان کرد فرزند سوم عنوان کرده است که باید از مرجع تقلید خود بپرسد ، تنها خواهر هم ضمن قبول حق عنوان کرده است که من از حق الارث خودم تو را راضی خواهم کرد مادر خانواده هم متاسفانه با نظر پسران خود موافق است حال با توجه به توضیحات بالا آیا همسر بنده میتواند از طریق قانون ضمن اینکه هیچ دست نوشته و مدرکی در دست ندارد اقدامی انجام دهد یا خیر؟ ضمنا شاهدین آن ماجرای 20 سال پیش فقط براداران تنها خواهر و مادر خانواده بوده است آن زمین با امضای همه فرزندان به هنگام سند زنی به فرزند بزگنر واگذار و سند به نام ایشان شده است همچنین کلیه صحبت های جلسه آخر به صورت فایل ضبط شده توسط همسر بنده موجود میباشد ممنون میشم اگر راهکار و راهنمایی بفرمایید
باسلام خدمت شما درخصوص پاسخ پرسش شما، رابطه حقوقی فی مابین پدر خانم مرحوم شما و فرزند ایشان (همسر شما) در حل مشکلات اراضی و املاک مرحوم یاد شده در قالب عقد معین جعاله و یا یک قرارداد تعریف میشود که در مقابل اقدامات همسر شما در حل مشکلات اراضی و املاک مرحوم یاد شده حق الزحمه تملیک یک قطعه زمین تعیین شده است اما در مقام اثبات هیچ مدرکی بر این ادعا وجود ندارد، بنابراین چون رابطه حقوقی فوق در مقام اثبات فاقد ادله اثباتی است لذا ادعای همسر شما منجر به هیچ نتیجه ای نخواهد شد. با تشکر ، ره جویان عدالت
ره جویان عدالت

این مجموعه از سال 1370 تحت عنوان گروه وکلای دادگستری ره جویان عدالت فعالیت خود را آغاز نمود. اکنون این گروه از همکاری تعداد زیادی وکلای پایه یک دادگستری با تجربه در زمینه های مختلف بهره مند می باشد. از امتیازات ویژه این گروه تفکیک امور حقوقی در دپارتمانهای مجزا و تکیه بر کار گروهی و تخصصی می باشد.

قرار مشاوره